Thời gian làm việc mỗi ngày của nhân viên nhiều công ty Nhật Bản được xếp vào hàng thứ 8 trên thế giới (trong đó không ít người không được trả công cho việc làm thêm giờ), nhưng gần một nửa số người được hỏi nói rằng, họ muốn có một vài nghề phụ, chủ yếu để tăng thu nhập.
Làm thêm việc quảng cáo bên ngoài cửa hàng camera factandetail.com
Không còn chung thủy
Theo kết quả điều tra do Cty Ishare (chuyên nghiên cứu thị trường Internet ở Nhật Bản) tiến hành hồi tháng 1, khoảng 17% người lao động tuổi từ 20 đến 50 làm thêm ít nhất một nghề phụ.
Trong nhiều thập kỷ qua, con đường nghề nghiệp ở Nhật Bản thường thẳng một lèo: ra trường, gia nhập một công ty, rồi làm việc cho công ty này đến khi nghỉ hưu.
Riêng trong thập kỷ qua, do biến động của nền kinh tế Nhật Bản, tiền lương của người lao động giảm hơn 12%. Hệ thống tuyển lao động làm việc suốt đời tại một công ty sụp đổ năm 1991 khi nền kinh tế bong bóng vỡ tung.
Thị trường lao động bấp bênh buộc nhiều người trẻ, đặc biệt những người độc thân, kiếm việc làm thêm từ hai đến ba nghề mỗi ngày mới đủ chi tiêu giữa hai kỳ nhận lương tháng.
Các nghề phụ của thanh niên Nhật hiện nay thường là phát tờ rơi quảng cáo, bán hàng tại các cửa hàng tiện lợi 24/24 giờ, đổi ngoại tệ trực tuyến, bán hàng qua Internet.
Bán hàng bán thời gian để tăng thu nhập
Hằng ngày từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều, chị Hiroko Yokogawa (32 tuổi) làm nghề chính của mình tại một công ty thiết kế kiến trúc. Khi tan ca, chị bắt tay vào nghề thứ hai là quảng cáo sản phẩm và nhà hàng qua mạng Internet tại blog của mình.
Xong việc, chị chuyển sang nghề thứ ba là tư vấn xã hội, giúp khách hàng gỡ rối mắc mớ trong cuộc sống. Trung bình mỗi ngày, hai nghề phụ ngốn của chị Yokogawa ba giờ vào những ngày làm việc, và năm giờ vào hai ngày cuối tuần. Hai nghề phụ mang lại cho chị khoảng 1/3 tổng thu nhập.
Chị Yokogawa nói: “Chẳng phải tôi không yêu nghề chính của mình, chỉ là tôi muốn có thu nhập ổn định mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào công ty”. Lúc đầu, chị làm các nghề phụ chỉ nhằm mục đích tăng thu nhập để thỏa mãn nhu cầu mua sắm quần áo, du lịch hoặc gửi tiết kiệm. Nay, chị lại thấy nghề phụ có thêm ý nghĩa cho tương lai. Yokogawa cho biết, năm tới, chị sẽ mở công ty tư vấn xã hội.
Lương chính giảm, nghề phụ tăng
Số liệu của Cục thuế Nhà nước Nhật Bản cho thấy, lương trung bình cả năm của người lao động Nhật ở độ tuổi 20 giảm từ mức 33.635 USD năm 2007 xuống còn 29.470 USD năm 2008. Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi xã hội Nhật Bản cho biết, gần 56% người lao động tuổi từ 15 đến 34 hiện có nhu cầu làm thêm nghề phụ mới đủ trang trải cuộc sống hằng ngày.
Anh Nakano (28 tuổi) ra trường năm 2004 với bằng kỹ sư tin học. Lúc đầu, anh theo con đường chuẩn mực về nghề suốt đời, gia nhập một công ty lớn. Càng ngày, anh càng nhận ra lương từ nghề chính không đủ cho nhu cầu của mình, đặc biệt là đi nghỉ ở nước ngoài.
Để có thêm tiền, Nakano đi tiếp thị sản phẩm và tìm khách hàng cho các doanh nghiệp. Ba năm sau, thu nhập từ nghề phụ nhiều hơn cả lương từ nghề chính. Vừa qua, anh bỏ nghề chính để thành lập công ty tiếp thị. Tháng trước, Nakano cho xuất bản cuốn sách kể về cách kiếm 100.000 yên (khoảng 23 triệu VND)/tháng từ nghề phụ. Sách của anh bán rất chạy.
Đ.P
Theo The New York Times