Menko, trò chơi của những chàng trai Nhật [P.2]

Không đơn giản chỉ là trò chơi mà nó còn là một thứ nghệ thuật tâm linh được hiện hữu rất thực trên xứ sở hoa anh đào…Cấu tạo Menko: Một thẻ Menko có thể là hình tròn, cũng có thể là hình chữ nhật. Kích cỡ  của tấm thẻ bằng khoảng lòng bàn tay. Thẻ có thể được làm bằng đất sét,  giấy bồi, giấy dày hoặc bìa cac-tong. Ở cả hai mặt thẻ đều có vẽ hoặc in hình những ngôi sao, những anh hùng nổi tiếng tùy theo thời kỳ; ví dụ  như samurai, những vận động viên nổi tiếng, nhân vật anh hùng trong  truyện tranh…Cũng có khi là hình của các dụng cụ nông nghiệp, các phục trang, đồ văn hóa…Các thẻ Menko cũng được in theo bộ giống như tem vậy.
bộ menko Astro Boy
Chính vì điểm đặc trưng về thời gian như thế mà chúng ta sẽ được biết  đến sự thú vị của hoạt động mua bán thẻ Menko trong phần sau đấy.Cách tạo Menko: Nếu bạn nào khéo tay và không muốn đụng hàng thì có thể tham khảo cách làm Menko như dưới đây. Đồ nghề: thước kẻ, bút chì, kéo, một chiếc cốc (miệng tròn nhé), bút màu, giấy trắng, hồ dán, bìa cứng, và mẫu menko (cái này là tùy chọn). Dùng bút chì vẽ theo miệng cốc để tạo một hình tròn. Hoặc dùng thước kẻ  vẽ lên giấy một hình chữ nhật, cái này gọi là tạo phôi thẻ. Cắt hình tròn hoặc hình chữ nhật ra và trang trí cho nó bằng bút màu, những hình dán…Nếu muốn làm thế, trước hết bạn cần dán vài lớp giấy trắng lên trên tấm bìa. Cách khác để làm thẻ Menko là đầu tiên dán các mẫu hoa văn lên trên bìa rồi cắt chúng ra, rồi dán lên phôi thẻ. Cách này đơn giản hơn rất nhiều nhưng cũng dễ bị “đụng hàng” hơn. Cách chơi: Cái này thì khoảng 15 năm trước cũng khá phổ biến ở Việt Nam (các bạn nam chắc vẫn nhớ trò chơi này), tuy cách chơi hơi khác một chút nhưng về bản chất vẫn là Menko. Để chơi được những tấm thẻ này, cần ít nhất là 2 người chơi, càng đông càng vui. Số người chơi phổ biến là trong khoảng từ 3- 8 người chơi. Bước đầu tiên của trò chơi này giống với Ohajiki; đó là oẳn tù xì để tìmra thứ tự chơi của mỗi người. Tất cả mọi người, trừ người đến lượt sẽ phải bỏ ra một thẻ menko của mình và để chúng xuống đất – trong mộtkhoảng được giới hạn bởi vạch phấn, dây dù hoặc băng dính.
Người chơi đầu tiên sẽ cố gắng đập vào một chiếc thẻ ở trong vòng chơi bằng chính thẻ bài của mình.
người chơi sẽ cầm thẻ menko theo kiểu này để ném.
Nếu tấm thẻ trên đất bị thổi văng đi ra khỏi vòng chơi hoặc bị lật lên thì người chơi sẽ giữ tấm thẻ đó và người bị mất tấm thẻ sẽ bị game over. Nếu người chơi không làm tấm thẻ bị thổi hoặc lật lên, thì sẽ đến lượt người tiếp theo.Menko cũng có nhiều biến thể của luật chơi. Có một cách là các tấm thẻ menko sẽ được để trong một vòng tròn, đường kính 1 mét và tấm thẻ nào bị đánh ra khỏi vòng tròn thì người đánh sẽ được lấy nó. Cách khác thì khi người chơi lật được một tấm thẻ đầu tiên thì sẽ giữ hết số thẻ trên mặt đất. Các tấm thẻ menko của người chơi sẽ được để lên mặt gỗ cứng hoặc sàn bê tông để một người ném thẻ của cậu ta xuống, cố gắng thổi bay những thẻ của những người khác bằng cách đập tấm thẻ menko của mình vào thẻ khác. Nếu thành công, cậu ta sẽ được giữ cả 2 tấm thẻ. Cuối trò chơi, ai có nhiều thẻ nhất là người thắng cuộc, và người đó sẽ giữ luôn những thẻ menko của đối thủ.
loại thẻ menko “bình dân” nhất giá khoảng 3$, 4$

khá hơn một chút là những thẻ menko giá hơn 10$ một thẻ bộ thẻ này được sản xuất vào cuối năm 1940, giá cả bộ là 65$
Mua bán thẻ menko:
Khác những trò chơi Nhật Bản ta từng biết – đồ chơi có thể mua ở bất cứ đâu thì riêng Menko lại là một trò chơi khá quý tộc đối với những ngươi sưu tập. Có thể xem thẻ menko như một loại thẻ giao dịch. Cỡ thường thấy của thẻ này là hình chữ nhật kích cỡ 1 – 3 inch, nhưng nó cũng mang đủ các kiểu hình khác: hình tròn, hình vuông tùy bạn đặt tên. Nếu bạn có nhân vật hoạt hình ưa thích hoặc thần tượng hoặc anh hùng thì có thể sẽ có thẻ menko của họ. Chúng được sản xuất ồ ạt trong các thập niên 50, 60 và 70; nhưng sau đó thì bị các thẻ game kiểu Pokemon chiếm hết thịt trường. Ở thời kỳ thịnh vượng nhất, những tấm thẻ Menko là cả một nghệ thuật. Giống như tranh khắc gỗ bỏ túi Hokusai sẽ làm tim bạn ngừng đập vì vẻ đẹp (rất khó hiểu với người bình dân như mình) của chúng. Hiện nay, có hàng triệu loại meko trên thị trường. Và giá cả của chúng thì cũng đa dạng vô cùng, có thể từ vài USD đến hàng trăm USD tùy theo thời kì, độ “độc” của nó. Người ta mê sưu tập menko không khác gì săn lùng những chiếc tem quý hiếm hay dân otaku mê figure cả.
một chiếc thẻ menko này có giá bằng cả bộ menko ở trên.
bộ menko gồm các tên tuổi lớn của bóng chày Nhật Bản là Kawakami, Betto, 2 Aramaki Rookies, Fujimoto, Fujimura, Sanada, Tsubouchi & Aota có giá 125$

còn thẻ menko có hình Isao Harimoto Autographed – cầu thủ bóng chày duy nhất của Nhật đạt được 3000 cú Hit – kèm chữ ký của ông, năm 1967 có giá 350$

và bạn đừng ngạc nhiên nếu biết rằng 850$ là giá của cặp thẻ chưa cắt từ năm 1959 này.

Menko còn được xem là tổ tiên của thẻ giao dịch của Nhật ngày nay. Hiện nay người ta vẫn sản xuất các thẻ Menko mới, và sẽ rất lạ nếu bạn biết chúng cạnh tranh được với cả bóng chày và các loại thẻ giao dịch khác. Có lẽ Menko được tin là công cụ cuối cùng có thể giúp các cậu bé nuôi dưỡng tham vọng từ nhỏ.

Trong một quyển sách tiếng Nhật được Korinsha Press xuất bản đã đề cập tới nghệ thuật Menko. Điều đó lại càng khẳng định rằng Menko không đơn giản chỉ là trò chơi mà nó còn là một thứ nghệ thuật tâm linh được hiện

hữu rất thực trên xứ sở hoa anh đào.
Xem thêm bài viết liên quan

Bài viết cùng danh mục