Lễ hội và ngày nghỉ của người Nhật (Phần 1)

 Ngày 1-1 trong tiếng Nhật gọi là " ganjitsu ", đối với người Nhật đây là ngày đặc biệt quan trọng.
Vào dịp năm mới, người Nhật thường hay trang hoàng nhà cửa. Ngày xưa họ trang trí " kadomatsu " và " simekazari ", nhưng bây giờ do diện tích nhà ở ko cho phép nên hầu như họ chỉ trang trí ở cửa ra vào.


Ngày 1-1 trong tiếng Nhật gọi là " ganjitsu ", đối với người Nhật đây là ngày đặc biệt quan trọng.
Vào dịp năm mới, người Nhật thường hay trang hoàng nhà cửa. Ngày xưa họ trang trí " kadomatsu " và " simekazari ", nhưng bây giờ do diện tích nhà ở ko cho phép nên hầu như họ chỉ trang trí ở cửa ra vào.
" Kadomatsu " bao gồm thân cây tre, một ít cành thông và cành cây mai. Cũng có loại " kadomatsu " chỉ gồm một cành mai được bọc bằng giấy washi. " Kadomatsu " thường đặt ở trước cổng nhà để mời các vị thần, linh hồn tổ tiên vào nhà. Nó cũng tượng trưng cho ước vọng được sống lâu và sung túc.
>>kadomatsu
Shimekazari là một đồ trang trí được bện bằng dây thừng, đính kèm một ít giấy màu trắng. Ngoài ra người ta còn trang trí lên đó một miếng cam đắng, một con tôm hùm và vài cái lá dương xỉ. Miếng cam đắng tượng trưng cho việc cả gia đình sẽ được khoẻ mạnh trong năm tới, còn con tôm hùm là biểu tượng của sự trường thọ. Shimekazari được treo ở trước lối ra vào để xua đuổi hết tà ma cho năm mới.
>>shimekazari
Sáng 1-1 tết được gọi là " gantan ", cả nhà tập trung lại uống " otoso ", ăn " ozoni " và " osechi ".
>>[I otoso[/I]
Otoso là một loại rượu nấu kèm với lá thuốc. Nó giúp ích cho việc tiêu hoá và chứng đầy bụng do việc ăn uống liên miên trong dịp tết, ngoài ra nó cũng mang ý nghĩa xua đuổi tà ma. Người ta dùng một bộ ấm chén được trang trí đặc biệt để uống Otoso. Ngày nay Otoso được đóng vào những cái túi nhỏ ( tea bag ) ( giống như kiểu trà Lipton ) rất tiện lợi.
>>ozoni
Ozoni là một món ăn đặc biệt trong dịp tết. Nó gồm bánh làm từ gạo, một ít nước sốt làm từ cá, thịt gà, và rau. Cách làm Ozoni khác nhau theo từng vùng, thậm chí là từng gia đình.
>>osechi
Osechi là vốn là một món ăn được dùng vào dịp lễ hội của các mùa trong năm. Nó bao gồm rất nhiều nguyên liệu như đậu đen, rong biển, salát…v.v…được trang trí rất cầu kỳ trong một cái khay sơn mài. Ngày nay người ta còn cho thêm một vài món Châu Âu, Trung Quốc vào trong đó nữa và được bán sẵn rất nhiều tại các siêu thị.

Vào sáng 1 tết bố mẹ mừng tuổi ( otoshidama )cho con cái. Trước kia ( thời Muromachi 1336-1573 ) otoshidama là một phong tục tặng quà vào dịp đầu năm của các võ sĩ. Đến thời Minh Trị, otoshidama trở nên phổ biến và dần dần được thay thế bằng tiền mặt.

Người Nhật cũng có phong tục đi lễ vào sáng mùng 1 để cầu may mắn trong năm tới. Ngoài ra vào dịp tết họ còn gửi cho họ hàng, bạn bè thiếp chúc mừng ( nengazyou ), kèm theo cả ảnh của gia đình mình.

3 ngày đầu tiên của năm mới gọi là " shougetsu san ga nichi ". Hầu hết các ngân hàng, công ty và cửa hàng đều đóng cửa trong 3 ngày này để mọi người có thể đi chúc tết họ hàng, bạn bè, đồng nghiệp ( nenshi mawari )

Ngày 4, tất cả các ngân hàng, công ty sẽ trở lại làm việc.

Vào ngày 7, ở Nhật có phong tục ăn " nanakusagayu " – một loại cháo được nấu từ 7 loại rau mọc vào mùa xuân. Người ta cho rằng ăn loại cháo này sẽ có được sức khoẻ tốt trong suốt một năm.

Ngày 15 là ngày lễ trưởng thành " seijin no hi ". Đây là một ngày lễ dành riêng cho những người bước sang tuổi 20 ( hatachi ). 20 tuổi đồng nghĩa với việc họ có được quyền của một công dân như bầu cử và phải có trách nhiệm với xã hội. Các cô gái thường mặc kimono vào ngày này.

Mùa thi đấu Sumo bắt đầu vào giữa tháng 1.

NGUỒN GỐC CỦA 七福神(Bảy vị phúc thần)
Từ ngày mùng 2 đến mùng 7 tết người ta đến các ngôi đền có thờ 7 vị phúc thần để cầu phúc gọi là 七福神詣(しちふくじんもうで). Tục lệ về các vị thần có thể mang lại phúc tước cho người khác được lưu truyền từ Trung Quốc và Ấn độ qua. Tục lệ này bắt nguồn từ thời Muromachi và vào thời EDO thì rất nhiều chùa thờ 7 vị này được xây dựng.
Bảy vị thần bao gồm:
恵比寿(えびす):Thần mang phúc lại cho việc buôn bán, ngư nghiệp.
大黒天(だいこくてん): Thần mang phúc lại cho nông nghiệp và tài sản.
毘沙門天(びしゃもんてん): Thần đưa lại phần thắng trong chiến tranh và bảo vệ của cải châu báu
布袋(ほてい): Thần mang lại vận may về tiền bạc.
福禄寿(ふくろくじゅ): Thần mang lại hạnh phúc và trường thọ.
寿老人(じゅろうじん): Thần mang lại sự trường thọ.
弁財天(べんざいてん): Thần về khả năng nghệ thuật (là nữa thần duy nhất trong bảy vị)

HATSUMODE ( cầu nguyện đầu năm )

"Hatsumode" là dịp đầu tiên trong năm đến đền chùa hoặc nhà thờ Thần Đạo để cầu nguyện cho sức khỏe, cũng như mong ước những điều may mắn sẽ đến trong năm mới.

Trước đây người Nhật thường đến chùa và nhà thờ Thần Đạo vào đêm giao thừa để đón năm mới.Nhưng sau đó người ta chuyển qua việc đến Nhà thờ có hướng tốt Nhất xét theo quan niệm tử vi (Can, Chi), nơi được cho rằng thần của năm đó đang tọa lạc.

Gần đây thì hầu như họ không quan niệm về đền chùa có hướng tốt mà họ đến những đền chùa nổi tiếng hay gần với nơi ở.

Những đền chùa nổi tiếng đều chật ních người trong buổi "hatsumode" này, cũng như trong những ngày đầu tiên của năm. Bạn còncó thể rút quẻ để nghiệm thử xem năm nay vận may, sức khỏe, tiền tài, tình yêu…của mình ra sao, nhưng tất cả đều viết bằng tiếng Nhật. Tuy nhiên, nhiều người Nhật cho rằng họ đến đền chùa theo tập tục và truyền thống, hơn là lý do tín ngưỡng. Thường ai cũng ném một đồng xu vào trong một cái thùng đặt giữa cửa của ngôi đền chính tên là "saisenbako", vỗ tay, và thầm cầu ước.

Hatsumode được tiến hành đến ngày 7 tết.

KAGAMIMOCHI
鏡餅(kagamimochi) là bánh mochi(tương tự bánh dầy ở Việt Nam) hình tròn. Dùng để cúng thần vào dịp năm mới. Ngày xưa ở Nhật bánh mochi chỉ được ăn vào những dịp lễ hội. Và người bánh mochi được cúng thần khởi điểm vào thời Muromachi.

Về nguồn gốc tại sao gọi là Kagami mochi thì có lẽ do bánh có hình tròn giống với chiếc gương (ngày xưa gương đa số là hình tròn).

Về ý nghĩa thì như sau:

1. 橙(だいだい):Tương tư quả cam và quả này tồn tại lâu dài ở trên cây. Do đó biểu tượng cho sự sống lâu.

2. 海老(えび)- Con tôm: Có thân hình dài tượng trưng cho sự sống lâu.

3. 裏白(うらじろ=シダ) giống như câu vọt hay cây lau ở Việt Nam.
Có thuyết cho rằng cả lá cũ vá lá mới cùng tồn tại nên biểu hiện cho sự phồn thịnh. Có thuyết cho rằng mặt ngoài của là là màu xanh và mặt sau là trắng. Nên khi lật mặt sau ra cũng là màu trắng nên biểu hiện cho sự không có mặt ngoài(表) và mặt trong(裏)(ý nói sự thẳng ngay)=裏表なし.
4. 扇(おおぎ): cân quạt
Trải rộng ra nên biểu hiện cho sự phồn thịnh phát triển.

5. 御幣(ごへい): (Giấy vàng?)
Là nơi thần tọa lạc. Phần màu đỏ có ý nghĩa xua đuổi tà ma.

Tham khảo

THAM KHẢO 2

LỄ THÀNH NHÂN



成人式(seijinshiki) hay là Lễ Thành Nhân là một sự kiện thường niên của Nhật, mỗi năm một lần.Nó là buổi lễ đánh dấu sự trưởng thành cả về thể chất và tinh thần của một người nào đó. Buổi lễ này dành cho những người mà đến đổ tuổi 20 ở Nhật, được tổ chức vào Thứ Hai của tuần thứ 2 của tháng 1 .Vào ngày này, những người ở độ tuổi 20 được chứng nhận đã trưởng Thành theo Luật Pháp của Nhật, họ có đấy đủ quyền công dân như là: quyền bầu cử, có thể uống rượu bia và hút thuốc,… Do đó rất nhiều người trong số giới trẻ Nhật chỉ chờ ngày này để được uống rượu và hút thuốc thoải mái mà không sợ bị cảnh sát túm.

Tùy vào các vùng khác nhau trên nước Nhật thì có cách tổ chức buổi lễ khác nhau, nhưng có những điểm chung là dành cho những người đến độ tuổi 20, họ phải mang trang phục truyền thống trong ngày này, các thiếu nữ Nhật thường diện trên người bộ áo truyền thống Kimono lộng lẫy mà được gọi là 振袖 "furisode" để tham dự buổi lễ. Bộ trang phục "furisode" chỉ dành cho những phụ nữ chưa chồng, nếu sau khi lấy chồng phụ nữ Nhật không còn mặc bộ trang phục này nữa.

"-成人式(seijinshiki)" bắt nguồn từ một nghi thức có từ xưa đó là "元服(genpuku)" dành cho con trai và 髪上げ dành cho con gái. Đó là một buổi lễ nơi mà những người trẻ từ bỏ những trang phục của trẻ con để khoác vào mình những bộ trang phục của người lớn, và bắt đầu được đối xử như một người đã trưởng thành. Trong quá khứ buổi lễ này được tổ chức khi mà những người trẻ được thừa nhận đã trưởng thành và có được những suy nghĩ chín chắn, thường nam là 15 và nữ là 13 tuổi. Và từ triều đại Nara (710-794) tới triều đại Heian(794-1192) thì độ tuổi trưởng thành là 13 đến 15 tuổi. Vào khoảng thế kỷ 16, được lấy tên là "genpukushiki". Trong buổi lễ ấy, nghi thức để xác định người nào đó đã trưởng thành là cắt đi phần tóc ở phía trước trán của họ. Sau này, nghi thức này được lan rộng ra với cả những người bình thường và nông dân, cho đến tận cuối triều đại Edo. Được coi như là bắt nguồn của "seijinshiki" ngày này.

Trước đây ngày này được tổ chức vào ngày 15/1. Nhưng gần đây nó được chuyển thành ngày Thứ Hai của tuần thứ hai của tháng 1.

TẾT NGUYÊN ĐÁN

Người Nhật ăn tết theo dương lịch. Tết nguyên đán của họ là ngày 1/1 dương lịch.

Nguồn gốc:
Có lẽ đây là một ngày nghỉ quan trọng Nhất đối với người Nhật. Thời Asakusa về trước thì tết nguyên đán chính là điểm ranh giới của mùa xuân- mù deo hạt- và mùa Thu- Mùa thu hoạch. Người Nhật cho rằng mùa xuân là mùa bắt đầu của một năm mới. Mùa xuân đến, người Nhật vui mừng chào đón vì nó đã đưa lại cho thế giới tự nhiên nhiều sinh mệnh mới. Từ "めでたい” được sử dụng trong ngày tết được cho rằng xuất phát từ từ 芽がでる(nảy mầm, đâm chồi..)

Coi trọng sử khởi đầu:
Mùa xuân đến. Tất cả đều mới mẻ. Từ tâm trạng đón cái mới người ta chuyển sang suy nghĩ coi trọng sự khởi đầu cho năm đó. Vào ngày xuân có rất nhiều tập quán được bắt nguồn từ suy nghĩ trên.

-若水(wakamizu)-Nước mới, nước đầu xuân
Nước đươc lấy từ hồ hoặc giếng lên để cúng thần vào đầu năm mới.

-初夢(はつゆめ):Giấc mơ đầu(xuân/năm):
Giấc mơ tối ngày 2 tháng 1. Người ta sẽ căn cứ vào nội dung để đoán vận mệnh của năm đó.

-書初め: Khai bút
Được tiến hành vào ngày 2 tháng 1.Thường là ghi những chứ chúc tụng và mục tiêu của năm đó.

ーお年玉 : Tiền mừng tuổi. Tiền lì xì.
Có xuất phát điểm từ việc cho trẻ em bánh mochi đã dùng để cúng thần.
sưu tầm
Xem thêm bài viết liên quan

Bài viết cùng danh mục