Lễ hội truyền thống Nhật Bản (p2)

Lễ hội Doojin
Hình ảnh

Mỗi một nền văn hóa có một số tập tục khác nhau để xua đuổi những điều không may.. Ở Mỹ, người ta ném một nhúm muối qua vai của mình hoặc là xoa lên một cái chân thỏ để xua đi những điều xui xẻo. Nhưng tại một thành phố ở nước Nhật, việc xua đuổi những linh hồn quỷ dữ lại bao gồm nhiều nghi thức phức tạp có từ thời xưa với những trận hỗn chiến và các ngọn đuốc cháy sáng. Họ đánh nhau như những chiến binh thực sự trong các trận chiến thời xưa. Những người tấn công vung các ngọn đuốc đang cháy sáng lên và đánh vào một ngôi đền được coi là linh thiêng. Nó được canh giữ bởi những người giữ đền với vũ khí tự vệ chỉ là các cành cây phong. Ðây là một phần trong một lễ hội diễn ra hằng năm ở làng Zonawa, trên một vùng cao nguyên của nước Nhật, lễ hội Dosojin. Bắt đầu từ thế kỷ thứ 8 sau công nguyên, lễ hội kỳ lạ này đã được tổ chức để bày tỏ lòng tôn kính vời các thần Dosojin, vốn được tin là có khả  năng bảo vệ dân làng khỏi các thế lực quỷ dữ như thiên tai và bệnh dịch.

Omisoka

Nhật Bản từ thời Minh Trị, cách đây khoảng hơn 100 năm, cùng với phong trào đuổi theo và học tập phương Tây, bắt đầu chuyển sang ăn tết dương lịch giống như ở các nước châu Âu và Mỹ. Đêm giao thừa (tiếng Nhật gọi là OMISOKA) ở Nhật, người Nhật có thói quen đến các chùa đón năm mới và cầu chúc may mắn, hạnh phúc cho bạn bè cùng tất cả những người thân  trong gia đình. Tại Tokyo, một trong những chùa được mọi người hay đến vào đêm giao thừa nhất là chùa Meiji Jingu. Chùa tọa lạc gần ngay trung tâm thủ đô Tokyo. Vào đêm giao thừa, gần tới nửa đêm, hàng ngàn người mà đa số là thanh niên nam nữ kéo tới tụ tập quanh khu vực cổng chùa. Tất cả đều chờ để đợi đến giây phút chuyển mình của năm mới, được vào trong chùa, tung  những đồng xu và cầu chúc một năm mới với nhiều may mắn, hạnh phúc cho mình, cho bạn bè cùng tất cả những người thân.

Tất cả các tuyến tàu điện cũng đều chạy suốt cả đêm để có thể phục vụ được cho việc đi lại. Quãng đường ngắn từ cổng đến điện chính của chùa lúc này thực sự là một quãng thử thách lòng kiên nhẫn. Cả một biển người nối đuôi nhau dài vô tận, tiến vào chùa với một tốc độ vô cùng chậm. Thế nhưng tuy rất đông, mọi người vẫn vô cùng trật tự và tuyệt nhiên không hề có một sự chen lấn, xô đẩy.

Cái cảm giác được hòa mình cùng bạn bè trong cái không khí phấn khởi, háo hức; thấm mình trong cái se se lạnh để đón chào những giờ phút đầu tiên của năm mới thật tuyệt vời, chẳng thể nào diễn tả được. Giây phút giao thừa có lẽ vì thế mà cũng thiêng liêng hơn. Lưu học sinh Việt nam, để giảm bớt đi nhưng căng thẳng, mệt mỏi sau những ngày miệt mài vùi đầu vào sách vở cùng nỗi cô đơn, nhớ nhà luôn quặn thắt, cũng thường rủ cùng nhau đến chùa Meiji Jingu đón tết. Thỉnh thoảng giữa đường từng tốp bất chợt bắt gặp nhau,ai cũng tay bắt mặt  mừng tíu ta tíu tít hỏi thăm chuyện. Lúc ấy nhìn, sao ai cũng thấy thêm thân thương.

Sau khi đã vào tới được điện chính để cầu chúc cho năm mới may mắn, hạnh phúc, sang bên khu bán hàng sẽ có rất nhiều những món quà nhỏ được bày bán để bày và để tặng nhau trong ngày tết. Một trong những thứ mà người Nhật hay mua nhất là những tấm bảng gỗ nhỏ. Họ ghi lên đó những điều họ mong ước trong năm mới: đỗ đại học, được lên chức, thuận lợi trong  tình yêu…và treo nhưng tấm bảng gỗ đó lên tấm bảng của nhà chùa.

Tượng ông thần một mắt cũng không kém phần được ưa chuộng. Mỗi ông thần đều chỉ được vẽ có một mắt và đều được gửi gắm những điều mong ước trong năm mới. Chỉ khi nào điều mong ước đó thành hiện thưc, ông thần đó mới được vẽ tiếp con mắt thứ hai. Ngoài ra còn có những gian bán những hàng trang trí trong ngày tết, gian rút quẻ bói xuân. Nếu chẳng may  bạn rút được những quẻ bói có những điều bạn không thích. Bạn buộc nó lên cành cây trong chùa, năm mới điều xấu đó sẽ không đến với bạn. Nhưng theo tôi, những chiếc túi hộ mệnh, tiếng Nhật gọi là OMAMORI , được tết nhỏ nhỏ, xinh xinh rất đẹp sẽ là món quà để tặng bạn bè, người thân và nhất là để tặng cho người yêu thì không có gì tuyệt vời hơn. Mỗi chiếc đều có  màu sắc riêng và được trang trí khác nhau, mang những ý nghĩa khác nhau: sức khoẻ, may mắn, hạnh phúc, sự bền vững trong tình yêu…Sẽ thật ấm áp, hạnh phúc khi người nhận được nhận những món quà đó của bạn.

Gion Matsuri

Hình ảnh

Lễ hội Gion (trong tiếng Nhật là Gion-Matsuri) là một trong 3 lễ hội truyền thống hàng năm lớn nhất của Nhật Bản. So với 2 lễ hội lớn khác là lễ hội Kanda (ở Tokyo), lễ hội Tenjin (ở  Osaka), lễ hội Gion ở Kyoto có phần trang trọng, rực rỡ hơn nên cũng có thể nói Gion là lễ hội lớn nhất trên xứ sở Hoa anh đào.

Các nghi lễ được tổ chức liên tục từ 1/7 đến 29/7 hàng năm tại ngôi đền thiêng Yasaka ở khu vực Gion- Kyoto. Tâm điểm của lễ hội diễn ra từ 9h sáng đến 1h chiều ngày 17/7 hàng năm, khi mà khoảng hơn chiếc xe lớn trang trí vô cùng rực rỡ, thể hiện đậm nét văn hóa truyền thống của Nhật Bản diễu qua nhiều đường phố chính của cố đô Kyoto. Thời gian này thành phố Kyoto cổ kính, hiền hòa như được hâm nóng bởi bầu không khí lễ hội.

Lễ hội Gion có lịch sử khỏang 1100 năm và được duy trì đều đặn, thể hiện nét văn hóa truyền thống và cả sự phồn thịnh của Kyoto. Vào năm 869, trên khắp đất nước dịch bệnh lây lan nguy cấp, Nhật Hoàng đã ra tới ngôi đền Yasaka để cầu cho bệnh dịch nguy hiểm sẽ được dập tắt ngay, sự bình yên trở lại với dân lành. Vào thời điểm đó Nhật Hoàng đã cho làm 66 cỗ xe trang trọng tượng trưng cho 66 tỉnh (đơn vị hành chính của Nhật lúc bấy giờ) để cùng tham gia vào lễ cầu nguyện. Dịch bệnh được dập tắt nhưng lễ hội này phải đến năm 970 mới được  khôi phục lại tổ chức đều đặn hàng năm vào ngày 14 tháng 6. Sau đó lại có nhiều biến cố lích sử và lễ hội không ít lần bị gián đoạn, cho đến tháng 6 năm 1500, lễ hội được tổ chức trở lại với đúng dáng vẻ rực rỡ, không khí tưng bừng của nó. Cũng từ đó việc trang trí các cỗ xe diễu hành trang lễ hội được giao cho nhân dân trong kinh đô thực hiện. Chính nhờ vậy mà mỗi cỗ xe (Hoko) cả về nội dung và hình thức đều rất phong phú, rực rỡ, đặc biệt là từ thời Momoyama đến thời Edo khi mà hoạt động buôn bán ngoại thương phát đạt và các làng nghề dệt, thêu ở Kyoto phát triển phồn thịnh thì việc trang trí cho các cỗ xe Hoko vào mỗi dịp lễ hội Gion cũng là một cách người dân Kyoto thể hiện sự lớn mạnh về kinh tế, văn hóa của kinh đô.

Ngày nay, tham gia vào đoàn diễu hành trong lễ hội Gion có hơn 30 cỗ xe nhiều loại (Yama, Hoko, Fune …) được trang trí rực rỡ với đồ lụa, thêu tinh xảo của nhật và tặng vật từ nhiều  nước trên thế giới cùng nhiều đồ vật mang đậm nét văn hoá truyền thống của Nhật. Cỗ xe lớn nhất nặng khỏang 12 tấn, cao khỏang 26 mét, đường kính bánh xe là 2 mét và để kéo cỗ xe này cần khỏang 40 thanh niên khỏe mạnh. Mỗi cỗ xe này hàng năm sau khi sử dụng xong được tháo dỡ, bảo quản cất giữ cẩn thận ở đền Yasaka – higashiyama. Cũng có quận có đền thờ và kho cất giữ của mình thì không phải đem đến tập trung ở đền Yasaka nữa. Từ ngày mùng 10 tháng 7 người ta bắt tay vào công việc lắp ráp các bộ phận thành cỗ xe hoàn chỉnh, theo  phương pháp truyền thống công việc này thường mất khỏang 3 ngày.Ngày 17tháng 7, từ 9h sáng hơn 30 cỗ xe rực rỡ cùng với điệu nhạc đặc trưng của riêng mình bắt đầu diễu hành qua các đường phố chính như Shijo, Kawaramachi, Oike dori. Vẻ rực rỡ của những cỗ xe như càng thêm lộng lẫy hơn dưới nắng rạng ngày hè tháng 7. Bạn có thể bắt gặp bóng những cô gái trẻ mặc Yukata truyền thống đầy vẻ duyên dáng trên các ngả đường Kyoto những ngày này. Đang những ngày giữa tháng 7 rồi, hãy cùng khám phá lễ hội với nhiều thăng trầm, thấm đẫm  lịch sử của cố đô văn hiến.

Kanamara Matsuri

Tháng 11 hàng năm, người dân thành phố Kawasaki (tiếp giáp Tokyo, Nhật Bản) đều tưng bừng tổ chức Lễ hội Kanamara Matsuri – một dịp hiếm hoi để tôn vinh giá trị của… dương vật.

Cuộc diễu hành từ trung tâm thành phố đến ngôi đền thờ phụng các… biểu tượng sinh sản diễn ra rầm rộ với sự tham gia của hàng nghìn dân địa phương và du khách. Những người đànông mặc giả gái được trao nhiệm vụ thiêng liêng nhất: khiêng bức tượng linga phồn thực tới đền thờ.

Bức tượng khổng lồ chạm khắc từ gỗ, phải huy động đến hơn chục “cô nàng” vạm vỡ mới khiêng nổi. Hai bên đường đoàn rước kiệu đi qua, vô số các loại đồ chơi, đồ lưu niệm hình “của quý” được bày bán thả phanh.

Kanamara Matsuri được bình bầu là lễ hội kỳ quái nhất Nhật Bản.

Những ngày nghỉ quốc gia của Nhật Bản

Ngày mùng 1 tháng Giêng : Ngày lễ Năm mới Ngày 15 tháng Giêng : Ngày lễ đến Tuổi trưởng thành Ngày 11 tháng Hai : Lễ kỷ niệm Ngày lập quốc Ngày 29 tháng Tư : Ngày lễ Trồng cây xanh Ngày 3 tháng Năm : Ngày Hiến pháp Ngày 5 tháng Năm : Ngày Trẻ em Ngày 15 tháng Chín : Ngày Kính trọng Người già Ngày 10 tháng Mười : Ngày hội Thể thao- Sức khỏe (chính là ngày hội Văn hóa hay Lễ hội mùa thu trong các Manga & Anime ) Ngày 3 tháng Mười một : Ngày Văn hóa Ngày 23 tháng Mười một : Ngày tạ ơn Lao động Ngày 23 tháng Mưòi hai : Ngày sinh của Vua

Khi các ngày mùng 3 và mùng 5 tháng Năm rơi vào các ngày nghỉ hàng tuần thì ngày ở giữa , tức là ngày mùng 4 tháng Năm , cũng là ngày nghỉ .

Ohanami (Lễ hội ngắm hoa anh đào)

Hình ảnh

Hoa anh đào từ lâu đã trở thành quốc hoa của Nhật bản (xứ sở Hoa anh đào) và được gọi là Sakura. Đối với người Nhật Bản, Hoa anh đào không chỉ tượng trưng cho vẻ đẹp thanh cao mà  còn là nỗi buồn về sự ngắn ngủi, phù dung và tính khiêm nhường, nhẫn nhịn. Hoa anh đào cũng tượng trưng cho tinh thần võ sĩ đạo – Samurai – biết chết một cách cao đẹp.  Vào những ngày này, người dân Nhật cũng như người nước ngoài ở Nhật nô nức hứng khởi chào đón mùa hoa bắt đầu.  Công viên vào những ngày nghỉ thật đông người.

Hình ảnh

Ai cũng muốn tìm cho mình một chỗ “đẹp” để ngắm hoa, thường là dưới những gốc cây mà hoa đang nở rộ. Tổ chức những bữa tiệc ngắm Hoa anh đào là truyền thống lâu đời của người Nhật. Đây cũng là dịp Gia đình, bạn bè, những người thân, … ngồi lại bên nhau. Và cùng chúc cho nhau một cuộc sống tràn ngập Niềm vui và Hạnh phúc  Sakura thường rụng sạch lá vào mùa đông. Khi mùa xuân đến, thời tiết trở nên ấm áp, hoa bừng nở. Cây chỉ toàn  là hoa. Mùa Hoa anh đào nở diễn ra không lâu, vì hoa sẽ lìa cành bay theo gió khi đang độ tươi thắm nhất. Nên ai cũng mong muốn ghi lại cho mình những thời khắc tuyệt vời của mùa hoa.

Yosakoi

Hình ảnh

*Lược sử của Yosakoi Festival: Yosakoi là một loại hình nghệ thuật hiện đại đặc trưng của Nhật Bản. Nó là một biến thể của điệu múa mùa hè truyền thống Awa Odori, được khai sinh từ tỉnh Kochi vào năm 1954. ‘Yosakoi’ là phương ngữ của Kochi, nghĩa là “Đêm nay mời bạn đến”. Câu nói này đã trở thành tên gọi của điệu múa trong dịp lễ hội của tỉnh Kochi, và từ đó Yosakoi cũng trở thành tên của lễ hội này. Lễ hội Yosakoi được bắt đầu từ năm Showa thứ 29 tại một phố buôn bán của thành phố Kochi với mong mỏi làm ăn phát đạt. Người dân ở đây đã quyết tâm làm cho nó không thua kém so với lễ hội Awa Odori của tỉnh Tokushima bên cạnh. Lễ hội Yosakoi là Là sự kết hợp giữa các động tác múa truyền thống Nhật Bản và âm nhạc hiện đại nên Yosakoi rất sôi động và mạnh mẽ. Các điệu múa thường được dàn dựng cho những đội múa đông người. Ai cũng có thể tham gia múa Yosakoi, bất kể tuổi tác hay giới tính. Đây cũng là sự kiện nổi bật trong các kỳ lễ hội thể thao thường được các trường cấp một, cấp hai và cấp ba ở Nhật tổ chức. Điệu múa đi kèm với các bài dân ca của Kochi với cái tên Yosakoi-Buchi, tức giai điệu Yosakoi.

Hình ảnh

Điệu muá truyền thống awa odori

*Quy định của lễ hội Yosakoi: -1 đội nhảy múa không quá 150 người -Sử dụng naruko, vừa nhảy vừa tiến về phía trước -Mỗi đội đều phải chuẩn bị xe chở dụng cụ -Đưa nhịp điệu của yokoisa-buri vào bản nhạc lựa chọn Trên đây là một số quy định cơ bản của Yosakoi. Tuy nhiên, so với các lễ hội khác trên toàn nước Nhật, lễ hội này có phần tự do, linh hoạt hơn, do đó phản ánh được bộ mặt của các thời  đại, và nam nữ già trẻ đều có thể vui đùa nhảy múa trong ngày hội.

* Lễ hội Yosakoi mang lửa ra thế giới: Năm 1991 , lễ hội Yosakoi Solan Matsuri được tổ chức lần đầu tiên tại thành phố Sapporo (Hokkaido); từ đó lan rộng ra khắp các tỉnh thành trong toàn quốc. Xuất phát từ tín ngưỡng về tự do buôn bán, lễ hội đã được lớp trẻ địa phương hồ hởi tiếp nhận và kế tục. Ngày nay, ngoại trừ tỉnh Tokushima, lễ hội này tại tất cả các địa phương khác đều được đặt tên là “Yosakoi  Matsuri”. Và không chỉ dừng lại ở Nhật Bản, lễ hội này còn được tổ chức định kỳ tại Hawaii và một số nước Đông Nam Á.

* Trang phục và naruko Trang phục sử dụng trong múa yosakoi khá đa dạng. Áo Happi và trang phục Yutaka thường hay được dùng nhất. Có thể lựa chọn nhiều màu sắc nhưng nhất thiết các thành viên trong một đội phải mặc giống nhau.

Hình ảnh

Một trong những điểm đặc biệt của múa yosakoi là sử dụng naruko (là cái miếng gỗ nhỏ tạo tiếng gõ mà người múa cầm trong tay). Màu sắc truyền thống của naruko là đen và vàng nhưng  những đội múa yosakoi thường sáng tạo những naruko của riêng mình, lựa chọn màu sắc và chất liệu tuỳ thuộc trang phục của họ. Việc sử dụng naruko là không thể thiếu trong múa yosakoi nhưng có nhiều nhóm lại chọn nhạc cụ cầm tay khác như trống, những dụng cụ có thể tạo tiếng gõ, hay cầm cờ, gậy.

* Âm nhạc của Yosakoi Nhạc chính thức của yosakoi dựa trên bài hát gốc có tên gọi là “Yosakoi Naruko Dancing”, tác giả là Takemasa Eisaku. Bài hát này sáng tác dựa trên 3 bài hát khác là “Yosakoi-bushi” (“giai điệu yosakoi”), “Yocchore” (một bài hát của trẻ con), và “Jinma-mo” (một bài dân ca vùng Kochi ). Những cuộc thi ban đầu diễn ra ở Kochi yêu cầu bản nhạc của mỗi đội múa phải mang phần nào đó của bài hát gốc. Còn những cuộc thi đấu và lễ hội ở các vùng khác thì không bắt buộc như vậy, thậm chí cho phép các đội tự sáng tác nhạc cho riêng đội mình, hoặc mang giai điệu của những bài dân ca các vùng khác tuỳ theo thói quen của đội múa.

Sưu Tầm
Xem thêm bài viết liên quan

Bài viết cùng danh mục