Những điều nên biết về lao động tại Nhật

Hợp đồng lao động Hợp đồng làm việc là hợp đồng nói về điều kiện lao động giữa chủ và mỗi nhân công. Người chủ phải ghi về điều kiện hợp đồng trên giấy tờ như tiền lương, giờ làm việc.v.v… cho người lao động. Nếu chỉ nói miệng mà không có giấy tờ gì cả thì khi xảy ra chuyện rất khó giải quyết, vì thế nên bắt chủ nhân phải ghi rõ điều kiện làm việc lên hợp đồng hay giấy tờ.
Nếu hợp đồng ghi bằng tiếng Nhật, nên dịch sang tiếng của mình để nắm nội dung được rõ hơn. Những điều kiện cần phải ghi trên giấy tờ (1) Thời hạn của hợp đồng làm việc (2) Nơi làm việc và nội dung của công việc (3) Giờ bắt đầu làm và giờ hết, có làm ngoài giờ hay không, giờ nghỉ giải lao, ngày nghỉ, ngày phép.v.v… (4) Tiền lương, cách thanh toán, ngày khóa sổ, ngày lãnh lương, việc tăng lương (5) Về việc nghỉ việc Nếu công ty đó có [Shugyo Kitei = Quy luật làm việc] ghi về điều kiện lao động hay đồng phục thì cần xin cho xem để xác định rõ hơn. Tiền Lương * Cách trả lương Ðể cho người lao động có thể nhận được tiền lương đàng hoàng. Theo luật tiêu chuẩn lao động có quy định tiền lương phải được trả như sau: 1. Trả bằng tiền 2. Trả trực tiếp cho đương sự 3. Trả toàn bộ 4. Mỗi tháng trả trên 1 lần 5. Trả đúng ngày * Tiền lương tối thiểu Tiền lương tối thiểu được quyết định theo luật tiền lương tối thiểu. Người chủ phải trả lương cho nhân công trên mức tối thiểu đó. Nếu trả thấp, không những phải trả số tiền còn lại mà còn có thể bị phạt. Tiền lương tối thiểu khác nhau tùy theo địa phương và hàng năm có thay đổi. Luật tiền lương tối thiểu cũng áp dụng với người làm việc ăn lương giờ hay làm tạm thời. * Khi không được trả lương Nếu không được trả lương, Bạn phải thảo luận với Rodo Kijun Kantokusho = Sở giám sát tiêu chuẩn lao độnghay phòng thảo luận có liên quan về lao động. Nghỉ việc, đuổi việc Nếu người chủ tự bỏ hợp đồng với người lao động thì gọi là [Kaiko = Ðuổi việc]. Người chủ cần phải có lý do hợp lý để đuổi nhân công. Nếu không có lý do hợp lý Bạn hãy lập tức thảo luận với Rodo Kijun Kantokusho = Sở giám sát tiêu chuẩn lao động hay phòng thảo luận có liên quan với lao động. (1) Nếu khi ký hợp đồng không có nói tới thời gian thuê làm Khi người chủ muốn cho nhân công nghỉ việc, phải báo trước ít nhất 30 ngày. Nếu không báo mà đuổi ngay thì phải trả tiền bồi thường tương đương với 1 tháng tiền lương. (2) Nếu khi ký hợp đồng có nói rõ thời gian thuê làm Nếu không có lý do chính đáng người chủ không được đuổi công nhân trong thời gian còn hợp đồng Nếu có lý do chính đáng vẫn phải báo trước 30 ngày hoặc phải bồi thường thỏa đáng. (3) Nếu bất mãn về việc bị đuổi Nếu bất mãn về việc bị đuổi việc, trước hết Bạn phải cho người chủ biết sự bất mãn đó và cần nhất là yêu cầu người chủ cấp Taishoku Shomeisho = Giấy chứng minh thôi việc trong đó phải ghi rõ là bị đuổi hay thôi việc và lý do đuổi việc. Nếu Bạn bất mãn với lý do đuổi việc đó thì nên thảo luận với trung tâm lao động, luật sư hay những nơi có thể tin tưởng. Nếu sự đuổi việc đó vi phạm luật tiêu chuẩn lao động, Bạn có thể thảo luận tại sở giám sát tiêu chuẩn lao động. * Nghỉ việc Nếu người lao động làm đơn xin nghỉ việc và được người chủ chấp thuận thì hợp đồng lao động đó coi như xóa bỏ. Nếu trên hợp đồng không có ghi thời hạn thuê làm việc, người lao động vẫn có thể nghỉ việc nếu báo trước 2 tuần, ngay cả khi chủ nhân không cho nghỉ việc. Nếu trên hợp đồng có ghi thời hạn thuê làm thì người lao động không thể yêu cầu xoá bỏ hợp đồng nếu không có lý do hợp lý. Trên nguyên tắc, người chủ không thể từ chối việc xin nghỉ việc của người lao động. Cần xử lý việc xin nghỉ việc một cách thận trọng Khi nghỉ việc người lao động có thể yêu cầu trả số lương còn lại trong vòng 7 ngày. Cũng như có thể yêu cầu trả lại tiền tích lũy, tiền tiết kiệm.v.v… của mình đã đóng ở công ty đó. Người lao động phải trả lại thẻ nhân viên hay đồng phục, sổ bảo hiểm sức khỏe.v.v… trước kỳ hạn theo luật. Thời gian làm việc và nghỉ giải lao * Thời gian làm việc theo luật pháp Thời gian làm việc theo luật lao động là thời gian làm việc dưới sự chỉ dẫn của người chủ. Giờ làm việc nếu do lệnh của người chủ thì được tính từ khi chuẩn bị, dọn dẹp, thực tập. Theo nguyên tắc, làm việc 1 ngày dưới 8 tiếng, tính gộp lại là 1 tuần 40 tiếng không kể giờ giải lao. Ở công ty nhỏ như ngành thương mại, ngành phim ảnh, ngành sức khoẻ vệ sinh, ngành ăn uống là trường hợp ngoại lệ thì thời gian làm việc là 44 tiếng. * Giờ nghỉ giải lao Người chủ phải cho công nhân nghỉ giải lao trên 45 phút khi làm việc trên 6 tiếng và khi làm việc trên 8 tiếng thì phải nghỉ trên 1 tiếng trong thời gian làm việc. Giờ giải lao phải thực hiện cùng một lúc và phải để cho công nhân sử dụng thời gian đó một cách tự do (ngoại trừ một số ngành có hợp đồng trên giấy tờ). Ngoài ra, luật có qui định thêm về việc làm ngoài giờ, lương phụ cấp, ngày nghỉ, ngày phép v.v…. Làm việc theo giờ * Pato Taima là gì? Người làm Pato Taima = Làm vệc theo giờ là người làm việc ngắn hơn công nhân thường. Ðối với người làm làm việc theo giờ, luật lao động cũng được áp dụng giống như với người lao động thường. Về Rodo Hoken = Bảo hiểm lao động hay Shakai Hoken = Bảo hiểm xã hội, nếu người lao động bị thương hay bị bệnh vì công việc vẫn được cấp tiền bảo hiểm tai nạn lao động. Nếu đủ điều kiện, vẫn có thể gia nhập bảo hiểm dùng người hay bảo hiểm sức khỏe. [page] Bảo hiểm xã hội bảo hiểm lao động[/pgae] * Shakai Hoken Seido = Chế độ bảo hiểm xã hội Chế độ bảo hiểm xã hội là chế độ cấp tiền bảo hiểm nhằm bảo đảm đời sống cho gia đình của người gia  nhập khi bị bệnh, bị thương, bị khuyết tật, bị chết, về già, thất nghiệp.v.v…. Bảo hiểm xã hội gồm có bảo hiểm xã hội và bảo hiểm lao động do sở phúc lợi lao động quản lý.  [Shakai Hoken = Bảo hiểm xã hội] gồm có: Iryo Hoken = Bảo hiểm y tế (bảo hiểm sức khỏe xã hội, bảo hiểm sức khoẻ quốc dân, bảo hiểm chăm sóc) và Nenkin Hoken = Bảo hiểm hưu trí (bảo hiểm hưu trí phúc lợi, bảo hiểm hưu trí) [Rodo Hoken = Bảo hiểm lao động] thì có: Rodosha Saigai Hosho Hoken = Bảo hiểm bồi thường tai nạn cho người lao động và Koyo Hoken = Bảo hiểm thuê người. * Bảo hiểm bồi thường tai nạn lao động [Rosai Hoken = Bảo hiểm lao động] Nếu hội đủ điều kiện thì khi bị thương hay bị bệnh vì công việc, chết vì làm việc quá sức, tự tử do áp lực của công việc hoặc gặp tai nạn trên đường đi làm thì người lao động sẽ được cấp các loại tiền bồi thường như: [Ryoyo Hosho Kyufu = Tiền bồi thường dinh dưỡng], [Kyugyo Hosho Kyufu = Tiền bồi thường nghỉ việc], [Shogai Hosho Kyufu = Tiền bồi thường khuyết tật]. Chế độ này cũng được áp dụng đối với tất cả người lao động ngoại quốc. (xin liên lạc với sở giám sát tiêu chuẩn lao động gần nơi làm việc) * Bảo hiểm dùng người Bảo hiểm dùng người là bảo hiểm khi bị thất nghiệp sẽ được [Shitsugyo Kyufu = Cấp tiền thất nghiệp] nhằm bảo đảm đời sống cho người lao động cho đến khi có việc làm mới. – Gia nhập bảo hiểm dùng người và tư cách vào bảo hiểm Trên nguyên tắc, nếu công ty thuê dù chỉ một công nhân vẫn phải gia nhập bảo hiểm dùng người. Phí bảo hiểm sẽ do người chủ và nhân công cùng đóng.  Người ngoại quốc có tư cách lưu trú là vĩnh trú, vợ (chồng) của người Nhật, người định trú.v.v… được phép làm việc cũng là đối tượng. Nếu làm việc một tuần trên 20 giờ và thời gian thuê dự định trên 1 năm cũng là đối tượng – Tiền thất nghiệp Ðiều kiện để có thể nhận tiền thất nghiệp là người đó trong vòng 1 năm trước khi thất nghiệp đã có làm việc trên 6 tháng, có ý chí muốn đi làm và có đủ hoàn cảnh để đi làm. (xin liên lạc với Kokyo Shokugyo Anteisho = Sở ổn định việc làm) * Bảo hiểm sức khoẻ xã hội Shakai Kenko Hoken = Bảo hiểm sức khỏe xã hội là chế độ giúp đỡ phí điều trị hay cấp tiền nhằm bảo đảm đời sống cho người gia nhập và gia đình khi bị bệnh hay bị thương. Tất cả mọi công ty với tư cách pháp nhân đều phải gia nhập bảo hiểm này. Phí bảo hiểm sẽ do người chủ và người nhân công mỗi bên chịu phân nửa. (xin hỏi tại văn phòng bảo hiểm xã hội sở tại nơi làm việc) Những người tự kinh doanh hay làm việc trong ngành nông lâm thủy sản, người không có làm việc thì phải gia nhập Kokumin Kenko Hoken = Bảo hiểm sức khoẻ quốc dân do thành phố làng xã quản lý. Phí bảo hiểm được tính theo hộ và nộp tại tòa hành chánh địa phương. (xin hỏi tại tòa hành chánh nơi cư trú) VN08-07 * Bảo hiểm lương hưu phúc lợi Kosei Nenkin Hoken = Bảo hiểm lương hưu phúc lợi là bảo hiểm dành cho người làm việc ở công ty, nhà máy, hiệu buôn.v.v.. Mục đích chính là bảo đảm đời sống của người lao động sau khi về hưu nhưng bảo hiểm này còn bảo đảm đời sống cho gia đình của người lao động khi người lao động bị chết, bị thương tật, bệnh hoạn không thể làm việc được nữa. Tất cả mọi công ty với tư cách pháp nhân đều phải gia nhập bảo hiểm này. Tiền bảo hiểm sẽ do người chủ và nhân công phụ đảm. Tiền bảo hiểm khác nhau tùy theo tiền lương của người gia nhập. (xin hỏi tại văn phòng bảo hiểm xã hội sở tại nơi làm việc) Những người tự kinh doanh hay làm việc trong ngành nông lâm thủy sản, người không có làm việc thì phải gia nhập bảo hiểm lương hưu quốc dân. (xin hỏi tại tòa hành chánh nơi cư trú) * Chế độ hoàn trả tiền bảo hiểm Bảo hiểm lương hưu phúc lợi và lương hưu quốc dân đều có Dakkai Ichiji Shikyu Seido = Chế độ hoàn trả tiền bảo hiểm. Ðây là chế độ trả lại tiền khi Bạn bỏ bảo hiểm để về nước. Trong thời gian ở Nhật, Bạn đã đóng tiền bảo hiểm trên 6 tháng thì trong vòng 2 năm kể từ ngày về nước nếu làm đơn yêu cầu thì sẽ được trả lại tiền. Trước khi về nước, Bạn nên xin giấy Dakkai Ichiji Shikyusho = Giấy yêu cầu hoàn trả tiền vì đã bỏ bảo hiểm. Và sau khi về nước, điền những điều cần thiết vào đơn kèm đủ hồ sơ gởi đến trung tâm quản lý bảo hiểm xã hội để làm thủ tục xin hoàn tiền. (xin hỏi tại văn phòng bảo hiểm xã hội sở tại nơi làm việc)

Theo thongtinnhatban.net

Xem thêm bài viết liên quan

Bài viết cùng danh mục