Thơ Tanka, một nét văn hóa Nhật Bản

 Có người nói rằng, để hiểu được nét đẹp của tâm hồn con người và ngôn ngữ của một nước hãy đọc các tác phẩm văn học, đặc biệt là thơ của nước đó. Bởi thơ là cách sử dụng ngôn ngữ để biểu hiện tâm hồn con người. Vì vậy, để hiểu được vẻ đẹp trong tâm hồn người Nhật và vẻ đẹp của tiếng Nhật có thể đọc thơ Tanka, một loại thơ truyền thống của Nhật Bản.


Có người nói rằng, để hiểu được nét đẹp của tâm hồn con người và ngôn ngữ của một nước hãy đọc các tác phẩm văn học, đặc biệt là thơ của nước đó. Bởi thơ là cách sử dụng ngôn ngữ để biểu hiện tâm hồn con người. Vì vậy, để hiểu được vẻ đẹp trong tâm hồn người Nhật và vẻ đẹp của tiếng Nhật có thể đọc thơ Tanka, một loại thơ truyền thống của Nhật Bản.

Khác với các thể loại văn học khác, thơ có hình thức thể hiện ngắn gọn nhưng bao hàm ý tứ sâu xa. Cho dù vậy, ngắn như thơ Tanka thì ở nước khác quả là hiếm có. Hãy xem, thơ Tanka là thể thơ như thế nào nhé.

Thơ Tanka là gì

Về mặt nội dung, thơ Tanka  là cách biểu hiện bằng ngôn ngữ những cảm xúc nguyên vẹn thường gặp trong cuộc sống hàng ngày. Vì vậy, có thể nói thơ Tanka giống như nhật ký. Thời gian không quay trở lại lần thứ hai, nếu ta trân trọng ghi lại những gì đã gặp trong cuộc sống hàng ngày bằng thơ tanka, khi đọc lại thơ những kỷ niệm sẽ sống lại tươi nguyên như thuở ban đầu.

Chính những cảm xúc trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta như khóc, cười, giận dỗi, làm lành…đều có thể ghi vào thơ.

Thơ Tanka ghi lại tất cả mọi chủ đề của cuộc sống như chuyện tình yêu, những chuyến đi, thiên nhiên, nỗi buồn….

Về mặt hình thức, thơ Tanka gồm 31 âm với cấu trúc 5-7-5-7-7. Với bản chất của tiếng Nhật, nhịp điệu 5-7-5-7-7 luôn tồn tại trong mỗi con người, nên dễ cảm thấy rằng những ngôn từ dùng hàng ngày sẽ tự nhiên đi theo nhịp điệu đó.

Tanka và một cuộc sống có ý nghĩa

Có thể nói nghệ thuật là để làm đẹp cho cuộc sống. Ta hãy xem thơ Tanka làm phong phú thêm tâm hồn con người như thế nào.

Chủ đề của tanka có trong cuộc sống hàng ngày. Tất cả chúng ta đều có thể viết Tanka.

Nếu ai đó nói rằng không có điều gì để viết thành thơ cả thì chẳng qua là người đó chưa muốn viết Tanka thôi. Nếu bạn muốn, hãy quan sát mọi thứ xung quanh bạn, tất cả đều có thể viết thành thơ đó.

Pautopxki, nhà văn nổi tiếng người Nga đã viết về người kể chuyện cổ tích vĩ đại Andexen như sau: “Hãy nhìn xuống mỗi bước chân ta qua, bạn sẽ thấy vô vàn sinh vật đang cần mẫn sống. Andexen suốt cả cuộc đời mình đã luôn quan sát vạn vật xung quanh bằng tâm hồn ưa khám phá và đôi mắt nhân từ, nên ông đã viết nên những câu chuyện tuyệt vời. Chẳng có gì kỳ diệu hơn cuộc sống này.”
Quả đúng như vậy. Mỗi người chỉ sống một lần trong đời, thật buồn nếu ta sống một cuộc sống mà không thấy nó là tuyệt vời.

Đọc hay viết Tanka, bạn sẽ quan sát, lắng nghe cuộc sống hàng ngày sâu hơn. Nhờ đó cuộc sống thường ngày tưởng như nhàm chán sẽ lung linh ánh sang, mỗi giờ mỗi phút trôi qua sẽ trở nên có ý nghĩa hơn. Sự tuyệt vời của cuộc sống sẽ được cảm nhận rõ ràng hơn. Và khi ta có niềm tin vào cuộc sống, ta sẽ trở nên con người có ích hơn.

Hãy đọc bài tanka này nhé:

菓子を さらひ 逃げていく 子のうしろ つきあは 大きくけるはや

Tình cảm của người cha hiện lên rõ nét trong thơ. Nuôi nấng một đứa con là muôn vàn khó nhọc nhưng lại hạnh phúc hơn bất cứ điều gì. Nhìn bóng dáng con lớn mỗi ngày, vừa cảm nhận niềm hạnh phúc đó người cha vừa tự nhủ phải cố gắng nhiều hơn nữa vì gia đình và con cái mình.

Cuộc sống hàng ngày tưởng như nhàm chán, nhưng nếu ta nhìn bằng cách đó sẽ thấy nó tươi mới. Và bản thân mỗi con người cũng vậy.

Tanka dùng để biểu hiện tình cảm của cá nhân, nên nhân vật chính của tanka chính là “ta”. Vì vậy nếu không để tâm đến cuộc sống của mình sẽ không viết được tanka thực sự.

Cuộc sống bận rộn hàng ngày không cho ta nhiều thời gian chú ý đến bản thân mình. Cũng không ít người cả một thời gian dài sống mà không hiểu rõ về bản thân mình. Như vậy chúng ta dễ trở thành những người sống thờ ơ không mục đích.

Khi làm thơ Tanka, ta dành nhiều thời gian hơn để nhìn nhận bản thân. Nhờ đó, ta nhìn thấy mặt tốt của mình và cũng thấy cả mặt chưa tốt. Trong ta sẽ xuất hiện mong muốn hoàn thiện bản thân mình.
Nhờ có Tanka, ta hiểu thêm về cuộc sống và có thể sống tốt hơn, điều này chẳng tuyệt vời sao.
Tanka, những câu thơ hết sức bình dị nhưng có thể làm nên điều tuyệt với như thế, vậy thì các bạn, những ai chưa từng làm thơ Tanka, đừng chần chừ làm một bài Tanka đầu tiên trong đời mình nhé.

Xem thêm bài viết liên quan

Bài viết cùng danh mục