Các loài hoa Sakura ở Nhật Bản

sakuratype.jpgỞNhật Bản, hoa anh đào thường nở vào mùa xuân, bắt đầu từ Okinawa vàocuối tháng 1 cho đến Hokkaido vào đầu tháng 5 tuỳ từng nơi mà hoa cóthể nở sớm hơn hay muộn hơn. Phía nam Okinawa thời tiết ấm áp nên hoaanh đào ở đây nở sớm nhất, tiếp theo là ở vùng Kyush, Kantou, Shikoku,còn ở Hokkaido thì phải đến đầu tháng 5, hoa anh đào mới nở. Do vậyngười yêu thích hoa anh đào có thể ngắm hoa theo hành trình đi từ Namlên Bắc trong nước Nhật hàng tháng trời. Lễ hội hoa anh đào Nhật bảnthường được tổ chức cuối tháng 4 và đầu tháng 5 hàng năm.

Nhật Bản, hoa anh đào thường nở vào mùa xuân, bắt đầu từ Okinawa vàocuối tháng 1 cho đến Hokkaido vào đầu tháng 5 tuỳ từng nơi mà hoa cóthể nở sớm hơn hay muộn hơn. Phía nam Okinawa thời tiết ấm áp nên hoaanh đào ở đây nở sớm nhất, tiếp theo là ở vùng Kyush, Kantou, Shikoku,còn ở Hokkaido thì phải đến đầu tháng 5, hoa anh đào mới nở. Do vậyngười yêu thích hoa anh đào có thể ngắm hoa theo hành trình đi từ Namlên Bắc trong nước Nhật hàng tháng trời. Lễ hội hoa anh đào Nhật bảnthường được tổ chức cuối tháng 4 và đầu tháng 5 hàng năm.

Hoaanh đào có 3 màu là màu trắng, hồng và đỏ. Thời gian tồn tại của mộtbông hoa anh đào kéo dài từ 7 đến 15 ngày, trung bình là khoảng 1 tuần.Tùy theo từng chủng loại hoa và điều kiện môi trường thời tiết mà tuổithọ của hoa anh đào khác nhau. Loài hoa Someiyoshino có tuổi thọ 7 ngàykể từ ngày mankai (mãn khai, nở rộ) trong khi loài hoa Kanzakura nở vàtàn lâu hơn chừng 10-12 ngày kể từ ngày mankai.

Hoaanh đào có rất nhiều loại, từ loại hoa mọc dại trên núi cho đến nhữngloại được lai tạo kỳ công để phục vụ nhu cầu thưởng ngoạn của con người.

sakuratype1.jpg

1- Choju Zakura (Trường Thọ Anh), có hoa chỉ có 4 cánh, màu trắng hoặc tím nhạt với nhụy đỏ và vàng, loại cây mọc thành bụi thấp.

2- Daimyojin Zakura (Đại Minh Thần Anh), có hoa màu hồng nhạt, loại cây thân cao.

3- Fuji Zakura (Phú Sĩ Anh),có hoa 5 cánh, màu hồng nhạt. Có nhiều ở chân núi Phú Sĩ như hồKawaguchi (Xuyên Khẩu Hồ)… vì ở vùng cao lạnh, nên nở trễ vào tháng5, còn gọi là Mamezakura (Đậu Anh).

4- Imose Zakura (Muội Bối Anh), có hoa cánh kép, màu hồng.

5- Jindai Zakura (Thần Đại Anh), có hoa màu hồng, có cây đã 2.000 năm vẫn còn sống.

sakuratype2.jpg

6- Kanhi Zakura (Hàn Phi Anh), có hoa màu đỏ (phi là đỏ tươi), từng chùm, cánh cúp và rũ xuống, nở sớm vào tháng 3.

7- Kan Zakura (Hàn Anh), có hoa màu hồng nhạt, lá dày, nở sớm. Ở những vùng ấm, khoảng tháng 2 đã nở.

8- Kawazu Zakura (Hà Tân Anh), đây là một loại hoa đặc biệt có màu hồng cam rực rỡ nên dễ nhận ra, nở sớm vào tháng 2, 3.

sakuratype3.jpg

9- Ki Zakura (Hoàng Anh),còn gọi là Ukon (Uất Kim), Ogon Zakura (Hoàng Kim Anh), có hoa 8 lớpkép (bát trùng) như hoa Vạn Thọ, đặc biệt màu hoàng lục (xanh lá cây vàvàng hồng), màu (hoa trà) hay tím (uất kim). Rất nổi tiếng nên đượcdùng làm tên rượu luôn.

10- Koshino Higan (Việt Bỉ Ngạn), có hoa 5 cánh, màu trắng, tương tự như Mai Trắng.

11- Kubo Zakura (Cửu Bảo Anh),có hoa 5 cánh, màu trắng hồng, hầu hết những cây cổ thụ phải chống cànhlớn vươn ngang dài cho khỏi gẫy, cành nhỏ thì có khi là là gần mặt đất.

12- Kyokujitsu Zakura (Húc Nhật Anh), có hoa lớn, cánh kép như Yae Zakura, màu trắng hồng.

13- Nezame Zakura (Tẩm Giác Anh), có hoa màu hồng tím nhạt.

14- Okame Zakura có hoa 5 cánh màu hồng đậm, do phối hợp của Kanhi Zakura (Hàn Phi Anh) và Mamezakura (Đậu Anh).

15- Okesa Zakura có hoa cánh kép, màu hồng.

sakuratype4.jpg

Kizakura màu xanh lá

16- Oshima Zakura (Đại Đảo Anh), có hoa lớn, đẹp được trồng ở nhiều nơi, lá non màu đỏ nhạt, mặt sau lá có viền trắng.

17- Sato Zakura (Lý Anh), như tên gọi là loại anh đào mọc ở miền quê, trồng như cây cảnh, hoa lớn màu hồng đặc biệt có hương thơm, nở hơi muộn.

18- Sekiyama (Quan Sơn), có hoa màu đỏ nhạt, cánh kép.

19- Shiki Zakura (Tứ Quý Anh), có nụ màu hồng và hoa màu trắng, cánh đơn, đặc biệt một năm nở hai lần vào mùa xuân và thu.

sakuratype5.jpg

20- Somei Yoshino (Nhiễm Tĩnh Cát Dã)là loại hoa năm cánh, đẹp và nổi tiếng, được trồng phổ biến nhất. Nụmàu hồng nhạt, nhưng dần dần hóa trắng. Hoa màu hồng nhạt, nở từng chùmvào mùa xuân khoảng cuối tháng 3 đầu tháng 4, trước khi cây ra lá. Loạicây này phát triển nhanh nhưng tuổi thọ cũng ngắn.

21- Taki Zakura (Thác Anh),có hoa màu hồng, đặc biệt các cành nhỏ rũ xuống như liễu, nên trông nhưmột thác nước bằng hoa, có cây đã 1.000 năm vẫn còn sống.

22- Tanboku Zakura (Đạm Mặc Anh), có hoa cánh màu hồng nhạt, có cây đã 1.500 năm vẫn còn sống.

23- Taoyame Zakura (Thủ Nhược Nữ Anh), có hoa cánh kép, màu trắng với viền hồng.

24- Tora No O Zakura (Hổ Vĩ Anh), có hoa cánh kép, màu trắng.

25- Tsukubane Zakura (Đột Vũ Căn Anh), có hoa cánh kép, trong hồng nhạt ngoài trắng.

sakuratype6.jpg

26- Yama Zakura (Sơn Anh),đã nói tới trong phần 1. Giống như tên gọi là loại anh đào mọc trênnúi, hoa màu hồng nhặt gần như trắng, thân cao. Nở muộn hơn, khi lá nonmàu nâu đỏ đã ra nhiều, đặc biệt lá hình quả trứng, mặt sau có viềntrắng.

Không phải hoa Anh Đào chỉ có màu trắng hồng mà có cả loại màu xanh lá cây nhạt hay màu tím nhạt mới lạ, như:

sakuratype7.jpg

27- Gyoiko Zakura (Ngự Y Hoàng Anh), có hoa 5 cánh như dính vào nhau, đặc biệt uốn ngửa ra và màu hoàng lục (xanh lá cây và giữa có sọc trắng).

28- Ranzan Zakura (Lam Sơn Anh), có hoa màu tím nhạt.

29- Ukon (Uất Kim),tức Ki Zakura (Hoàng Anh), Ogon Zakura (Hoàng Kim Anh). Ngoài ra còn cóloại cũng mang tên Anh nhưng hầu như khác giống và hoặc nở khác mùa.

30- Aki Zakura (Thu Anh hay còn gọi là Kosumosu = Cosmos),sao lại gọi là Thu Anh? Không lẽ loại Anh Đào này nở vào mùa thu? Thưađúng vậy, đây là một loại hoa đặc biệt, thân thảo, mảnh nhưng có khicao tới 2 mét, hoa 8 cánh mỏng, màu trắng, hồng hay đỏ, nhụy vàng, nởvào tháng 9, 10. Còn gọi là hoa Cúc Bướm.

sakuratype8.jpg

31- Shiba Zakura (Chi Anh), thuộcloại thảo, chỉ cao độ 20-30 cm, có hoa màu tím, tím viền trắng, tím đỏhay trắng, 5 cánh đơn, nở vào mùa xuân, thường trồng tập trung rấtnhiều ở ven đồi trông giống một thảm hoa như ở Hitsujiyama Koen (DươngSơn), tỉnh Saitama…Còn gọi là Hanashiba (Hoa Chi) hay Hanatsumakusa(Hoa Trảo Thảo).

Cũng không phải hoa Anh Đào luôn luôn nở trước khi ra lá, mà có loại lára trước, màu của hoa và lá tương phản nhau rất đẹp, như:

32- Icho Zakura (Nhất Diệp Anh), là loại hoa cánh kép, màu hồng cam nhạt, nở sau khi đã ra lá.

33- Yae Zakura (Bát Trọng Anh), làloại hoa nhiều lớp xếp như những nếp ở váy phồng phụ nữ, màu hồng, hồngnhạt hay vàng nhạt, nở chậm hơn các loại anh đào khác, khi lộc non tứccác lá đã bắt đầu nhú ra.

CâyAnh Đào thuộc họ Mai (Ume), nên cành vươn lên, nhưng cũng có một số câyloại hơi khác, có cành lớn chĩa ngang rất dài, còn cành nhỏ rũ như liễuvậy, nên thường phải dùng cây chống các cành ngang. Loại này sống rấtthọ, vài trăm năm là thường như Oito Zakura (Đại Mịch Anh), Taki Zakura(Lang Anh), Shidare Zakura (Chi Thùy Anh)…có hoa màu hồng.

sakuratype9.jpeg

ỞĐà Lạt còn có loại Anh Đào bản địa thường gọi là Mai Anh Đào, vì có nămcánh như hoa Mai, nhưng màu hồng nhạt như hoa Anh Đào (tên khoa học làPrunus cerasoides), Nhật Bản cũng có gọi là Sakura Ume (Anh Mai). MiềnBắc nổi tiếng với hoa Đào Đỏ và Đào Trắng còn gọi là Hoa Lê, ngoàiTrung cũng có Đào, trong Nam và Trung thì có Mai Vàng. Mai và Đào ởViệt Nam đều nở vào dịp Tết Ta.

Hoa Anh Đào đẹp và mong manh, chỉ để ngắm thôi sao? Dù hầu như không cóhương vị, nhưng người Nhật cũng cố gắng thưởng thức bằng cách muối cánhhoa Anh Đào, rồi pha với nước sôi gọi là Sakurayu (Anh Thang). Tôi chưacó dịp nào thưởng thức món nước uống này nên không kể ra đây được. NhậtBản đã tặng Việt Nam một số cây Anh Đào trồng ở Đà Lạt lần thứ nhất năm1963 và lần thứ hai năm 1998. Người Việt cũng thích ngắm và hãnh diệncó được loại hoa này. Hoa Anh Đào cũng được Nhật Bản tặng cho nhiều nơikhác như thủ đô của Hoa Kỳ vào năm 1912, hàng năm vào mùa xuân, dukhách ngắm hoa tụ tập về đây khá đông.

sakuratype10.jpg

HoaAnh Đào để riêng từng cái thì không đẹp và cũng không có mùi thơm, hoachỉ đẹp vì nở hồng trắng cả cây. Điều này có thể ví như chính ngườiNhật: một cá nhân thì không xuất sắc lắm, nhưng một tập thể người Nhậtlàm việc thì rất hữu hiệu.

Bài viết cùng danh mục